Συνέντευξη Γ.Χωραφά στη Voria.gr: Ο τζίτζικας, ο μέρμηγκας και η... Χρυσή Αυγή

 Γ. ΧΩΡΑΦΑΣ:" Όσο περισσότερο οργή διοχετεύει η πολιτική απέναντι στη Χρυσή Αυγή τόσο αυτή θα μεγαλώνει. Ψυχραιμία, νηφαλιότητα, επιχειρήματα και ιστορική μνήμη, λοιπόν."

τοαυτονοητο: Απλές, πασίδηλες κουβέντες, "κινέζικα" όμως για τoυς "mainstream" πολιτικούς μας.

Συνέντευξη του διεθνώς καταξιωμένου ηθοποιού με την ευκαιρία της νέας του ταινίας, «Παπαδόπουλος & ΣΙΑ», που θα προβάλλεται από την Πέμπτη, 20 Δεκεμβρίου, στις ελληνικές αίθουσες

Συνέντευξη στον Γιώργο Χατζηλίδη

Η οικονομική κρίση χτυπάει βαριά τον αυτοδημιούργητο, επιτυχημένο Έλληνα ομογενή επιχειρηματία Χάρη Παπαδόπουλο((Stephen Dillane), που χάνει τα μεγάλα πλούτη του. Έτσι, αναγκάζεται να θυμηθεί ότι έχει στην ιδιοκτησία του ένα ξεχασμένο εστιατόριο Fish & Chipς,
στο Λονδίνο, εξ αδιαιρέτου με τον αλέγκρο αδελφό του, Σπύρο(Γιώργος Χωραφάς), με τον οποίο έχει αποξενωθεί. Ο Χάρης ζητάει από τον Σπύρο, ο οποίος έχει διατηρήσει βασικά στοιχεία από τον χαρακτήρα του παραδοσιακού Έλληνα, να πουλήσουν το εστιατόριο για να προσπαθήσει να ρεφάρει, αλλά εκείνος αρνείται. Η συμφιλίωση με τη νέα πραγματικότητα είναι μία καλή ευκαιρία για να συνειδητοποιήσει ο Χάρης ότι η ζωή είναι αλλού...

Μία αλληγορία για την κρίση που βασανίζει την Ελλάδα. Η επίπλαστη και για αυτό προσωρινή ευτυχία, η αναζήτηση της χαμένης ταυτότητας, η επιστροφή στις ρίζες, το αληθινό νόημα της ζωής. Θέματα κατά βάση υπαρξιακά, που πραγματεύεται η ταινία «Παπαδόπουλος & ΣΙΑ», μέσα από την ευχάριστη όσο και διδακτική ματιά του ελληνικής καταγωγής δημιουργού Μάρκου Μάρκου, με πρωταγωνιστή τον Γιώργο Χωραφά.

Η διεθνής παραγωγή «Παπαδόπουλος & ΣΙΑ», που διανέμεται στην Ελλάδα από τη Hollywood Entertainment και θα προβάλλεται από την ερχόμενη Πέμπτη στις ελληνικές αίθουσες, είναι η πρώτη ταινία μυθοπλασίας που προβλήθηκε στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, ενώ έλαβε το μεγάλο Βραβείο Κοινού στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης 2012.

Ο διεθνώς καταξιωμένος Έλληνας ηθοποιός, που ζει μόνιμα στη Γαλλία, μιλάει στη Voria.gr για την ελληνική κρίση και δηλώνει ότι οι Έλληνες θα αποτελέσουν το ευρωπαϊκό παράδειγμα, αλλά όχι στην κατεύθυνση που οι περισσότεροι, πιθανώς, θα νόμιζαν.

Σχολιάζει επίσης την κατάσταση στον ελληνικό κινηματογράφο, κάνει ένα σύντομο απολογισμό της θητείας στην προεδρία του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης και κρούει το καμπανάκι του κινδύνου για την αυξανόμενη επιρροή της Χρυσής Αυγής στην ελληνική κοινωνία.

Ο σύγχρονος Έλληνας μοιάζει περισσότερο στον χαρακτήρα του τζίτζικα, που υποδύεστε στην ταινία, ή στον κινηματογραφικό αδελφό σας, τον μέρμηγκα;

Είναι παγίδα η ερώτησή σας. Ο χαρακτήρας που παίζω πέρασε μία ζωή χορεύοντας, τραγουδώντας, πίνοντας, διασκεδάζοντας, αλλά το τελευταίο διάστημα έχει σοβαρευτεί, έχει στρώσει τη ζωή του. Ο αδελφός του, παρότι επί χρόνια επιτυχημένος τεχνοκράτης βρίσκεται σε αδιέξοδο, πέφτοντας θύμα της χρηματοπιστωτικής κρίσης. Νομίζω ότι ο σύγχρονος Έλληνας παλεύει να βρει την ταυτότητά του, ακροβατεί μεταξύ των δύο χαρακτήρων. Το σύστημα θέλει να μας κάνει μόνο ανταγωνιστικούς και παραγωγικούς, αλλά τελικά με μία τέτοια μονοδιάστατη προσέγγιση χάνεται ο πυρήνας της ζωής που είναι η χαρά, η συντροφικότητα, όλες οι ανθρώπινες αξίες. Οι Έλληνες βρέθηκαν πρώτοι σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι, πρέπει να δείξουν το παράδειγμα στην υπόλοιπη Ευρώπη και θα το δείξουν, θα το δείξουμε. Η ανθρώπινη φύση δεν μπαίνει σε κουτάκια.

Εκτιμάτε, δηλαδή, ότι οι Έλληνες πρέπει να αντισταθούν συνολικά στο μνημόνιο; Δεν υπάρχουν σημεία και δομές που η Ελλάδα χρειάζεται μεγάλες αλλαγές;

Πρέπει να αντισταθούν στα αντιπαραγωγικά μέτρα, που είναι καλυμμένα από ένα μακιγιάζ παραγωγικότητας, και το κάνουν. Από την άλλη, είναι καιρός να επανορθώσουμε το αντιπαραγωγικό μεσαιωνικό σύστημα της δημόσιας διοίκησης, που είναι κατάλοιπο της τουρκοκρατίας. Το πελατειακό κράτος πρέπει να τελειώσει, πρέπει να αρχίσουμε να νιώθουμε το κράτος ως δικό μας... Η κρίση, βέβαια, μας βοηθάει να ξαναβρούμε την ταυτότητά μας. Μας καλεί να επιλέξουμε τι θα κρατήσουμε και τι θα αφήσουμε από το παρελθόν. Αναγκάζει βέβαια παράλληλα και τον κόσμο να ασχοληθεί περισσότερο με τα κοινά, αναγκαστικά περνάνε οι πολίτες από ένα κομφούζιο, ώσπου να βγουν στο ξέφωτο. Και η Ελλάδα θα βγει στο ξέφωτο.

Πώς αντιμετωπίζουν οι καθημερινοί άνθρωποι στο εξωτερικό την ελληνική κρίση; Αισθάνεστε ότι το στερεότυπο του «τεμπέλη Έλληνα» έχει εδραιωθεί;

Αυτό το στερεότυπο έχει εισχωρήσει ακόμα και στη Γαλλία, που τηρεί παραδοσιακά φιλελληνική στάση. Είναι χαρακτηριστικό παλαιότερο πρωτοσέλιδο της Parisien, με φωτογραφία τους Ευζώνους να χορεύουν και με τίτλο "οι Έλληνες μας πουλάνε παραμύθι”. Τέτοιες αντιλήψεις άρχισαν να εμφανίζονται στη Γαλλία από τη στιγμή που άρχισε η χρηματοδότηση από την ΕΕ, αλλά ευτυχώς δεν έγιναν κυρίαρχες. Οι Γάλλοι άλλωστε είναι ο λαός με τους μεγαλύτερους αγώνες για τη δημιουργία κοινωνικού κράτους. Ο νεοφιλελεύθερισμός θέλει την αποδόμηση του κοινωνικού κράτους. Στις άλλες χώρες, κυρίως της Βόρειας Ευρώπης, το στερεότυπο έχει μεγαλύτερη απήχηση. Η ταινία, όμως, τελικά αυτό δείχνει: Ότι ευτυχώς που υπάρχει και ο τζίτζικας για να σώσει τον μέρμηγκα. Τον κάνει να χορέψει και να κερδίσει τη ζωή, γιατί και που δεν χόρευε πάλι χαμένος βγήκε.

Η κρίση είχε δυσμενέστατες επιπτώσεις στις ελληνικές κινηματογραφικές παραγωγές. Ποιες ελληνικές δουλειές των τελευταίων χρόνων σας άρεσαν;

Προσωπικά, μεταξύ άλλων, μου άρεσε ο Άδικος Κόσμος, το Attenberg και λίγο παλαιότερα ο Κυνόδοντας. Πραγματικά, η κρίση έχει προκαλέσει μεγάλο πλήγμα στον ελληνικό κινηματογράφο. Οι Έλληνες παραγωγοί βρίσκονται σε φάση οικονομικής κατάρρευσης, κυριολεκτικά σε κατάθλιψη. Κάνω μία προσπάθεια για να οργανώσω ένα πανόραμα του σύγχρονου ελληνικού σινεμά στη Γαλλία, για να δώσουμε μία μεγαλύτερη προβολή στις ελληνικές δουλειές που αξίζουν. Γιατί, μπορείς να κάνεις ταινίες για 2-3 χρόνια, χωρίς σοβαρή χρηματοδότηση, μόνο από μεράκι, αλλά αυτό δεν μπορεί να πάει για περισσότερα χρόνια. Η Πολιτεία πρέπει να καταλάβει ότι ο πολιτισμός θέλει στήριξη, ο κόσμος επικοινωνεί μέσω των ιστοριών του σινεμά.

Πώς αποτιμάτε την πενταετή παρουσία σας στη θέση του επικεφαλής του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης. Με την απόσταση του χρόνου, τιπαραπάνω πιστεύετε ότι θα μπορούσατε να είχατε κάνει;

Θα μπορούσα να είχα πεθάνει(γέλια). Αλλά μόνο έτσι θα μπορούσα να υπάρξω ως επικεφαλής, δηλαδή μόνο εάν τα έδινα όλα, όπως και έκανα. Βέβαια, κατά τη θητεία μου γνώρισα πέντε διαφορετικούς υπουργούς Πολιτισμού. Αρκεί να σας πω ότι η τότε διευθύντρια του φεστιβάλ, Δέσποινα Μουζάκη, για να λάβει την απαιτούμενη χρηματοδότηση έπρεπε να βλέπει όχι μόνο τον υπουργό Πολιτισμού αλλά και τον υπουργό Οικονομικών.

Εκτιμώ, πάντως, ότι ήταν δημιουργική η παρουσία μου και θέλω να ευχαριστήσω όλα τα στελέχη και τους εθελοντές για τη συμβολή τους. Πήραμε επαίνους για τις διοργανώσεις από διεθνείς προσωπικότητες του σινεμά, είναι αλήθεια ότι δεν περίμεναν τόσο άρτιες διοργανώσεις. Ένιωθαν αυτή τη ζεστασιά του Φεστιβάλ, που είναι και χαρακτηριστικό της πόλης: Μπορεί κανείς να πάει από το λιμάνι μέχρι το Ολύμπιον, στα γύρω μπαράκια και στα ρεστοράν, σε πέντε λεπτά με τα πόδια.

Είχαμε φιλόδοξους στόχους και ως ένα βαθμό πετύχαμε να πάμε το φεστιβάλ ένα βήμα πιο πάνω, ανοίξαμε το φεστιβάλ, δώσαμε έμφαση στην προσέλευση των επαγγελματιών, φέραμε μεγάλα ονόματα, όπως ο Κόπολα, ο Βέντερς, ο Χέρτσογκ, έχοντας βέβαια το πράσινο φως της πολιτείας. Το τελευταίο διάστημα το φεστιβάλ λόγω της κρίσης μάζεψε τα πανιά του, αλλά παρόλα αυτά διατηρεί την πολύ καλή σινεφιλική γραμμή του. Οι Έλληνες δημιουργοί έχουν την ευκαιρία να έρχονται σε επαφή με διεθνούς εμβέλειας δημιουργούς. Η τέχνη και η ζωή είναι τριβή μεταξύ διαφορετικών ανθρώπων, διαφορετικών λαών. Μην ακούτε όσα λένε οι χρυσαυγίτες περί καθαρότητας και περί επιστροφής σε μία αρχαία Ελλάδα, που, όπως τη φαντάζονται και την περιγράφουν, δεν υπήρξε ποτέ.

Μια που το θίξατε, πώς κρίνετε την αυξημένη επιρροή της Χρυσής Αυγής στο εκλογικό σώμα; Πιστεύετε ότι υπάρχει κίνδυνος εκφασισμού της ελληνικής κοινωνίας;

Δυστυχώς, είναι μία φυσιολογική εξέλιξη η ανάδυση της Χρυσής Αυγής. Είναι αποτέλεσμα της ταπείνωσης που υφίστανται οι Έλληνες από τα μέτρα που λαμβάνονται. Σε τέτοιες περιστάσεις, απαξίωσης και ταπείνωσης, υπάρχει μία μερίδα πολιτών που θα αντιδράσει με θυμό και θα ταυτιστεί με εξτρεμισμούς, αντιδρώντας, σε ψυχολογικό επίπεδο, με πρωτόγονα ανακλαστικά. Πρέπει να βοηθήσουμε τους Έλληνες που στρέφονται προς τα εκεί να μην αντιδρούν με πρωτόγονα reflex.

Υπάρχει κίνδυνος να πάρει το φαινόμενο μεγαλύτερες διαστάσεις, εάν δεν αντιμετωπιστεί στην ουσία του. Όχι, δηλαδή, με οργή και με θυμό, αλλά με ψυχραιμία, τόσο απέναντι στους εκφραστές του κόμματος όσο και απέναντι στους υποστηρικτές του. Όσο περισσότερο οργή διοχετεύει η πολιτική απέναντι στη Χρυσή Αυγή τόσο αυτή θα μεγαλώνει. Ψυχραιμία, νηφαλιότητα, επιχειρήματα και ιστορική μνήμη, λοιπόν.